Acceptance Commitment Therapy

ACT acceptance commitment therapy

Wat is Acceptance and Commitment Therapy?

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is een nieuwe vorm van cognitieve gedragstherapie.  Je spreekt ACT uit als het Engelse woord ‘act’, wat handelen betekent. ACT richt zich op de gevolgen van gevoelens en gedachten waar we aan vasthouden, of waar we alsmaar door gestuurd worden. ACT richt zich dus niet zozeer op wat mensen precies denken en op het veranderen of vermijden daarvan, maar op het leren omgaan met die gevoelens en gedachten door hier meer afstand van te nemen.

Omdat ACT relatief nieuw is, wordt het ook wel aangeduid als ‘derde generatie cognitieve gedragstherapie’. De therapie leert mensen zich anders te verhouden tot hun gedachten. Mensen zoeken vaak hulp voor de problemen die zij hebben, en Acceptance and Commitment Therapy houdt zich bezig met de rol van het denkproces bij deze problemen. Daarnaast is het gericht op het veranderen van het gedrag. Ook is de behandeling niet perse gericht op het verminderen van klachten, maar juist op het verbeteren van de kwaliteit van leven en de bewegingsvrijheid. Uiteindelijk gaat dit ook vaak gepaard met vermindering van de klachten. Ook als klachten niet afnemen, zoals bij chronische lichamelijke aandoeningen, kan ACT toch helpen een waardevoller leven te leiden.

Nieuw aan ACT is dat het ervan uitgaat dat mensen hulp zoeken omdat ze vastlopen door normale menselijke processen, in plaats van door abnormale processen. Iedereen loopt van tijd tot tijd weleens vast in het leven: Dat je even niet meer weet wat je moet doen, gebukt gaat onder moeilijke omstandigheden, momenten hebt waarop je heftige emoties ervaart. Soms kun je daar goed mee omgaan, maar soms ga je er op een manier mee om die je niet verder brengt.

De ‘regels’ die we uit onze omgeving hebben meegekregen zijn bijvoorbeeld niet altijd handig, maar we gedragen ons er vaak wel naar. Bijvoorbeeld: ‘vrouwen kunnen beter voor kinderen zorgen dan mannen’. Ook gedragen we ons naar het beeld dat wij van onszelf hebben of dat anderen van ons hebben. Bijvoorbeeld: ‘ik ben geen sporter’. Een dergelijke gedachte kan iemand ervan weerhouden iets aan beweging te gaan doen, zeker als hij dit toch al niet zo leuk vindt. Je automatisch gedragen naar gedachten en overtuigingen wordt fusie genoemd. ACT gaat ervan uit dat mensen kunnen leren om fusie te veranderen in een houding van meer afstand tot het eigen denken.

Nog en ander voorbeeld van een ‘regel’ die door onze cultuur wordt ondersteund is: ‘als je je rot voelt, kun je geen goed leven hebben. Je moet ervoor zorgen dat je je zo snel mogelijk weer prettig voelt.’ Dit is een regel die mensen aanzet tot vermijding van vervelende gevoelens, gedachten, herinneringen en lichamelijke sensaties. Dit wordt experiëntiële vermijding genoemd, waarbij experiëntiële verwijst naar onze innerlijke ervaringen. Vermijding is een overlevingsmechanisme, dat buiten de invloed van het bewustzijn om in gang gezet kan worden bij dreigend gevaar. Daardoor helpt het ons ook zo goed te overleven. Doordat wij over taal beschikken kunnen woorden en wat zij beschrijven ook ervaren worden als gevaar. Onze eigen gevoelens worden als gevaarlijk beleefd. Zo ontstaat angst voor de angst, somberheid over somberheid enzovoorts. We gaan proberen deze gevoelens niet meer te voelen. Uit onderzoek is echter gebleken dat het onderdrukken van gevoelens een averechts effect heeft. En dat geldt niet alleen voor gevoelens. Dus in plaats van dat we minder last hebben van innerlijke ervaringen, neemt de last alleen maar toe.

Zolang we niet te veel vermijden, is dat niet zo’n groot probleem. Sommige mensen zijn echter een groot deel van de dag bezig met het vermijden van hun eigen binnenwereld of zaken in de buitenwereld. Ze vervreemden van zichzelf en hun leven wordt steeds kaler en leger. ACT richt zich naast het veranderen van fusie, op het veranderen van die experiëntiële vermijding.

Wil je graag meer afstand creëren van gedachten die je geluk in de weg zitten? Vind hier een psycholoog die gespecialiseerd is in Acceptance and Commitment Therapy.

 

Bron: Acceptance and Commitment Therapy; Dr. A-Tjak.

Psycholoog.nl