Gezond, gezonder.. ongezond! Wanneer gezond eten een obsessie wordt

Eetproblemen

Gezond, gezonder.. ongezond! Wanneer gezond eten een obsessie wordt

De lente komt eraan! Voor velen hét moment om wat te doen aan die overtollige winterkilo’s. Dat betekent gezonder gaan leven. Een gezonde leefstijl begint voor veel mensen met gezond eten, of in ieder geval met minder óngezond eten. Zoetigheden en vette tussendoortjes worden vermeden: geen verjaardagstaart, ’s avonds tv kijken zónder chips, en die kroket tijdens de lunch wordt vervangen voor een boterham met kaas. Of is dit qua calorieën nu eigenlijk hetzelfde? Maar wat als je alleen nog maar kunt focussen op gezond eten? Is je gezonde voedingspatroon wel zo ‘gezond’?

Natuurlijk is het goed om te streven naar een verantwoorde levensstijl. Gezond eten kan daar ook zeker een belangrijk deel van zijn. Daarnaast is het tegenwoordig erg ‘in’ om bewust bezig te zijn met eten: de één eet suikervrij of koolhydraatarm, de ander houdt van ‘clean eating’, veganisme (geen dierlijke producten) of enkel van ‘raw food’ (enkel rauwe groenten). Er soms is een hoop te doen rondom dieet hypes en de mogelijk schadelijke gevolgen ervan.

Té gezond is ongezond

Wat is dan een ‘gezond’ dieet? Het is prima om soms extra te letten op wat je eet: caloriebommen van tussendoortjes vervangen door fruit, een week veganistisch eten (maar dan aangevuld met extra eiwitten), zo nu en dan suikervrij. Een nieuwe levensstijl kan absoluut gezond zijn. Toch kan té gezond eten op de lange termijn erg ongezond worden. Bij obsessief gezond eten krijg je al snel te weinig voedingsstoffen binnen, zoals een tekort aan eiwitten, calcium of vitamine B-12. Dit kan leiden tot een verzwakt immuunsysteem, bloedarmoede, botontkalking en verzwakte spieren. Je gaat je futloos of zelfs depressief voelen. Je loopt dan dus grote risico’s voor je gezondheid.

De overtreffende trap: orthorexia

Bij een zéér grote obsessie met gezond eten spreken we van orthorexia, een relatief nieuwe eetstoornis. De symptomen van orthorexia zijn als volgt:

  • Je hebt een obsessie voor gezond eten
  • Je voedingspatroon is eenzijdig
  • Je eet veel (of enkel) rauwe groenten (raw food/crudivorisme)
  • Je verliest veel gewicht, leidt aan ondergewicht of hebt last van ondervoeding
  • Je menstruatie blijft weg
  • Je krijgt last van eenzaamheid, depressiviteit en schuldgevoelens, die je voor je dieet niet had.
Gaat mijn obsessie te ver?

Wanneer je dagelijks veel tijd kwijt bent en erg in beslag wordt genomen door gezond eten, kan het zijn dat je dus té geobsedeerd bent. Het wordt daarmee niet alleen een lichamelijke, maar ook een mentale strijd. Ben je zo obsessief bezig met gezond eten dat je jezelf straft als je te veel hebt gegeten, of vermijd je sociale situaties uit angst om te moeten eten? Dan gaat je obsessie met gezonde voeding te ver. Er is misschien sprake van een eetprobleem. Weet je niet zeker of jouw dieet goed voor je is? Raadpleeg dan een diëtist, die jou kan vertellen of je voedingspatroon écht gezond is.

Wellicht vind je die stap nog te groot en wil je eerst zelf actie ondernemen. In dat geval kunnen de volgende tips je helpen:

Houd een eetdagboek bij

Wellicht zit je in een sleur en sta je niet genoeg stil bij je obsessie. Een eetdagboek maakt je bewust van je gewoontes en gedachten op het gebied van (te gezond) eten. Schrijf exact op wat je op welk moment van de dag eet en welke activiteiten je onderneemt. Wanneer je obsessie nog niet heel ernstig is, zul je waarschijnlijk zelf inzien dat je streven naar gezond eten iets te ver begint te gaan. Dat is het moment waarop je actie moet ondernemen.

orthorexia gezond eten

Durf je eetprobleem toe te geven aan jezelf

Herken je jezelf in bovenstaande gewoontes? Dan is het erg waarschijnlijk dat je obsessie met gezond eten problematisch begint te worden. Durf toe te geven dat je een eetprobleem hebt, ten eerste aan jezelf. Pas wanneer je zelf erkent dat je een probleem hebt, kun je hulp van anderen inschakelen en kun je er overheen komen.

Praat met anderen

Hoe graag je het ook wilt: het is bijna onmogelijk om je eetprobleem helemaal zelf op te lossen. Wanneer je je zelf bewust bent van je obsessie, is het belangrijk om er met andere mensen over te praten. Een eetprobleem is niets om je voor te schamen. Stap over de drempel en neem een van je ouders of een vriend(in) in vertrouwen. Ook de huisarts kan een goed vertrouwenspersoon zijn: hij of zij kent immers veel personen met hetzelfde probleem en weet veel over hoe het opgelost kan worden.

Zoek hulp

Herken je jezelf in de symptomen van een eetprobleem of orthorexia? Dan is het belangrijk om professionele hulp te zoeken. Hoe eerder je de obsessie behandelt, hoe sneller je herstelt, ook wanneer het om een beginnende obsessie gaat. Vind hier een psycholoog die je weer laat genieten van (gezond) eten.

Door: Lettergeniek – Creatieve Tekstprodukties

Bekijk alle blogposts
Psycholoog.nl