Onzekerheid

Onzekerheid

In het kort

  • Onzekerheid is het gevoel van twijfel over jezelf
  • Je twijfelt of dat je dingen wel goed doet. Die twijfel kan over van alles gaan
  • Onzekerheid komt door een laag zelfvertrouwen
  • Een slechte hechting met je ouders kan onzekerheid veroorzaken
  • Door meer zelfwaardering, kan je onzekerheid afnemen

Mijn klacht

Herken je bovenstaande punten niet? Kies hier je voornaamste klacht of lees verder over onzekerheid:

Wat is onzekerheid?

Onzekerheid is het gevoel van twijfel over jezelf, of dat je de dingen wel goed doet. Onzekerheid komt door een laag zelfvertrouwen.

Iedereen twijfelt wel eens ergens over, maar soms kan het erg in de weg zitten. Als je onzeker bent, twijfel je. Je kan twijfelen over een beslissing. Bijvoorbeeld: zal ik met mijn klasgenoten mee de stad ingaan? Of zal ik thuisblijven vanmiddag? Beide opties hebben voor- en nadelen. Je moeder en vrienden of vriendinnen vinden daar ook nog eens wat van. Maar je kunt ook twijfelen aan jezelf, bijvoorbeeld:

  • Wie ben ik / Wat wil ik?
  • Kan ik dat wel?
  • Wat vinden anderen van mij?
  • Vinden anderen mij wel leuk?

Al die twijfels over jezelf en je beslissingen noemen we onzekerheid. Een belangrijk element bij onzekerheid is je zelfwaardering of zelfvertrouwen. Wat vind je van jezelf en je beslissingen? Ben je blij met jezelf of kijk je negatief naar jezelf?

Zelfvertrouwen: hoe waardeer je jezelf?

Als kind ontwikkel je een bewustzijn over jezelf en de wereld. Hoe ouder je wordt, hoe bewuster je wordt. Veel jonge kinderen hebben dan ook best nog wat zelfvertrouwen. Als je als kind erg wordt geliefd door je ouders, hou je ook sneller en meer van jezelf. En dat geldt ook voor schoolprestaties. Als je ouders vinden dat je het goed doen op school, dan zijn ze trots, en jij op jezelf. Een ander voorbeeld: je ouders vinden het niet erg dat je verlegen bent, dus je vindt het zelf ook niet erg. Eigenlijk wel lekker rustig. Prima!

In je puberteit en adolescentie verandert je manier van zelfvertrouwen. Dit is de periode naar volwassenheid, die begint rond je 12e en eindigt rond je 22e. Het kan ook eerder beginnen en later eindigen. Dat verschilt per persoon. Sommige onderzoekers delen het als volgt in: puberteit: 12 t/m 16 jaar; adolescentie: 17 t/m 22 jaar. In deze periode wordt je lichamelijk volwassen (borsten, schaamhaar, ongesteldheid, seksuele gevoelens, masturbatie, seks, etc.). Ook geestelijk wordt er steeds meer van je verwacht qua school, opleiding en werk. Dit brengt veel vragen en onzekerheid met zich mee.

Je vindt niet alleen de mening van je ouders belangrijk, maar ook die van je leeftijdsgenoten. Misschien zegt een vriendin wel: “Waarom haal je altijd zulke hoge cijfers? Met een 6 hoef je minder te leren.” Tja, daar zit wat in. Wat vind ik er eigenlijk zelf van? Is een 8 beter of een 6? Daar begint de onzekerheid.

Of een vriend zegt: “Waarom ben je altijd zo stil?” Oei, misschien is het beter om soms mijn mond open te trekken. Wat vind ik eigenlijk zelf van mijn verlegenheid? Is het goed om rustig te zijn en anderen uit laat praten? Of word je teveel genegeerd als je nooit wat zegt? Ook een punt om onzeker van te worden. Er zijn veel meer vragen waarover je onzeker kunt zijn in de pubertijd, denk aan:

  • Zie ik er goed of aantrekkelijk genoeg uit?
  • Mag ik al seks hebben?
  • Moet ik mijn ouders alles vertellen?

Kenmerken onzekerheid

Onzekerheid kán alleen een gevoel zijn. Soms leidt het echter tot andere klachten zoals:

  • Somberheid. Je beleeft weinig plezier meer aan activiteiten;
  • Angst. Je gaat liever allerlei situaties uit de weg;
  • Sociale angst. Je gaat situaties met andere mensen uit de weg;
  • Faalangst. Je bent bang om niet te presteren tijdens een proefwerk of een sportwedstrijd;
  • Eenzaamheid. Je hebt weinig vrienden en zit daar mee.

Als je bovenstaande klachten herkent, kan het zijn dat je worstelt met onzekerheid.

Oorzaken onzekerheid

Onzekerheid kan verschillende oorzaken hebben. De relatie met je ouders bepaalt in grote mate hoe je over jezelf denkt. Een veilige hechting op jonge leeftijd zorgt voor minder onzekerheid op latere leeftijd. Een veilige hechting houdt in dat je je gewaardeerd voelt door je ouders. Je hebt het gevoel dat ze jou belangrijk vinden en ze houden van je. Ook beschouw je je ouders als betrouwbaar. Je kunt bij je ouders terecht, ze vertellen jouw geheimen niet door en ze komen hun afspraken met je na. Wanneer je ouders echter negatief over jou zijn, of wanneer ze afspraken steeds niet nakomen, is de kans heel groot dat je ook negatief over jezelf denkt. Je kunt gaan denken dat je het blijkbaar niet waard bent. Zonder veilige hechting is de kans dus groter dat je minder zelfvertrouwen hebt, en onzeker wordt.

Ook heeft pesten een grote negatieve invloed op hoe je over jezelf denkt. Je twijfelt waarom je gepest wordt: anderen vinden je dus niet leuk genoeg? Vaak is echter de pester zelf heel erg onzeker! Helaas gebruikt hij een slachtoffer om ‘stoer te doen’, om zijn eigen onzekerheid te verbergen. Met meer zelfvertrouwen kun je weerbaarder worden tegen pesters. Het is dus belangrijk aan je zelfvertrouwen te gaan werken, dit kan met behulp van een psycholoog.

Behandeling onzekerheid

Veel jongeren zijn wat onzeker tijdens hun puberteit of adolescentie. Sommige vraagstukken zijn nu eenmaal ingewikkeld. Bij een beetje onzekerheid is er geen reden om naar een psycholoog te gaan. Als je echt zó onzeker bent of te negatief bent over jezelf dat je sociale leven eronder lijdt, is het raadzaam hulp te zoeken. Door middel van cognitieve gedragstherapie kun je positiever leren denken en doen. Je leert bijvoorbeeld:

  • Waar ben ik trots op?
  • Waar krijg ik een goed gevoel van?

Door meer zelfvertrouwen, is er minder ruimte voor onzekerheid. Ben je erg onzeker en wil je meer zelfvertrouwen? Vind hier een psycholoog die bij je past.

Psycholoog.nl