Agorafobie

Agorafobie

In het kort

  • Agorafobie is een overmatige angst voor situaties buitenshuis
  • De gedachte dat je moeilijk kunt ontsnappen van een drukke plek of dat er geen hulp in de buurt is roept buitensporige angst op
  • Drukke ruimtes, afgesloten ruimtes en openbare plekken worden vermeden
  • Agorafobie wordt ook wel pleinvrees of straatvrees genoemd
  • Agorafobie is de meest voorkomende fobie, 1 tot 2 op de 100 mensen lijdt hieraan
  • Het komt twee keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Het komt ook voor bij kinderen

Mijn klacht

Herken je bovenstaande punten niet helemaal? Kies hieronder je voornaamste klacht of lees verder over agorafobie:

Wat is agorafobie?

Agorafobie is een overmatige angst voor situaties buitenshuis, en wordt ook wel pleinvrees of straatvrees genoemd. Mensen met agorafobie kunnen zich angstig voelen in grote open ruimten, zoals een plein. Maar dat is niet altijd het geval. Agorafobie gaat ook samen met de angst voor andere situaties. Mensen met deze fobie voelen zich met name angstig in situaties, waarin zij moeilijk kunnen ontsnappen of geen hulp kunnen krijgen. Ze zijn bang dat er iets erg gebeurt of dat ze last krijgen van paniek, en dan niet snel weg kunnen. Autorijden en reizen met het openbaar vervoer worden vaak vermeden. Naar de bioscoop gaan kan ook heel beangstigend zijn. Op de achterste rij naast het gangpad kan misschien nog wel, maar zeker niet in het midden. In de rij staan voor de kassa van een supermarkt is ook vaak moeilijk. De angst is buiten proportie in vergelijking met het werkelijke gevaar dat zich voor kan doen in die situatie.

Mensen met agorafobie ervaren vaak verschijnselen van paniek of hyperventilatie. Ze zijn bang dat zij in de situaties die angst oproepen, last krijgen van paniek en  hyperventilatie. Hetzelfde kan gelden voor andere klachten die als gênant worden ervaren, zoals de angst voor urineverlies. Mensen met agorafobie durven doorgaans meer wanneer zij in gezelschap zijn van een vertrouwd iemand. Dan is er hulp aanwezig als zij de situatie niet meer aankunnen.

Agorafobie heeft ernstige gevolgen voor het psychosociaal functioneren. Meer dan een derde van de mensen met agorafobie komt helemaal niet meer buiten en is niet in staat om ter werken. En nog erger wordt het als iemand ook niet meer alleen thuis kan blijven. Symptomen van paniek kunnen ertoe leiden dat iemand bang is om dood te gaan, en dan is er niemand die kan helpen.

Agorafobie gaat vaak samen met gevoelens van somberheid en wanhoop. Soms is er zowel sprake van agorafobie als van een depressie. Maar soms hebben de depressieve gevoelens specifiek te maken met de fobie. Dan zegt iemand bijvoorbeeld: ‘als ik verlost zou zijn van deze angsten, zou ik weer gelukkig zijn’. Depressieve mensen denken vaker dat hun toestand nooit meer zal overgaan.

Symptomen agorafobie

Hieronder worden een aantal criteria beschreven waaraan voldoen moet worden om de diagnose te kunnen stellen. Als eerste moet er een duidelijke angst of vrees zijn voor twee of meer van de volgende situaties:

  • Gebruikmaken van (openbaar) vervoer
  • Zich in een open ruimte bevinden
  • Zich in een afgesloten ruimte bevinden, zoals de bioscoop
  • In de rij staan of zich in een menigte bevinden
  • Alleen buitenshuis zijn

Daarnaast  moet voldaan zijn aan de volgende criteria:

  • De persoon vreest of vermijdt deze situaties vanwege de gedachte dat ontsnappen moeilijk is of geen hulp aanwezig is als zich symptomen van paniek of andere gênante verschijnselen voordoen.
  • De angst of vrees is buiten proportie van het werkelijke gevaar.
  • De angst, vrees of vermijding is minstens zes maanden aanwezig, en geeft beperkingen in het dagelijks functioneren.
  • De angst, vrees of vermijding worden niet veroorzaakt door een andere psychische stoornis.

Hoe vaak komt agorafobie voor?

Naar schatting  lijdt 1 tot 2 op de 100 mensen aan pleinvrees. Het komt het meest voor in de adolescentie en jongvolwassenheid, maar het kan ook al optreden tijdens de kinderjaren. Na het 65e levensjaar komt het veel minder voor. Vrouwen hebben twee keer zoveel kans om deze fobie te ontwikkelen dan mannen.

Behandeling agorafobie

Bij agorafobie kunnen antidepressiva worden ingezet, waardoor angstklachten en de kans op een paniekaanval verminderen. Bij agorafobie is meestal een intensieve psychologische behandeling nodig.

Binnenkort vind je hier meer over de behandeling van agorafobie. Vind hier een psycholoog die gespecialiseerd is in angstgerelateerde klachten.

Tips voor naasten

Kijk hier voor tips wanneer je naaste last heeft van agorafobie.

Psycholoog.nl