Trauma

Trauma

In het kort

  • Een trauma is het emotionele letsel dat is opgelopen na het meemaken van een afschuwelijke gebeurtenis
  • Bij een trauma valt te denken aan: het slachtoffer zijn van een ernstig ongeluk, een roofoverval, verkrachting of een natuurramp
  • Na een trauma kan iemand enige weken last hebben van een acute stressstoornis, waarbij sprake is van herbelevingen, angst, somberheid, prikkelbaarheid en slaapproblemen
  • Wanneer deze stressgerelateerde symptomen langer dan 1 maand aanwezig zijn, is er sprake van een posttraumatische-stressstoornis

Mijn klacht

stress trauma

Heb je niet bovenstaande maar wel andere klachten? Misschien herken je je in het volgende, of lees hieronder verder over trauma’s:

Wat is een trauma?

Een trauma meemaken is heel heftig. Traumatisch betekent ‘blootstelling aan een feitelijke of dreigende dood, of ernstige verwonding’. Dit kan bijvoorbeeld gaan om een ongeval, seksueel misbruik, oorlogsgeweld of lichamelijk geweld. Ook als je getuige bent geweest van een ander die dit overkwam, of hebt vernomen dat een naaste iets zeer ernstigs is overkomen, kun je een trauma oplopen. Bij een naaste moet het dan wel gaan om geweld of een ernstig ongeval. Een ernstige ziekte hoort hier bijvoorbeeld niet onder, wel het vernemen van een dodelijk ongeluk.

Bijna iedereen maakt een keer een schokkende gebeurtenis mee. De mate waarin een gebeurtenis traumatisch is verschilt echter per gebeurtenis en wordt bepaald door een groot aantal factoren. Ernstige gebeurtenissen die herhaaldelijk optreden, zoals mishandeling en seksueel misbruik, kunnen leiden tot ernstige psychische problemen. Dit is zeker het geval als het op jonge leeftijd gebeurt.

Ook de reactie op een trauma verschilt per persoon. Van invloed zijn onder meer de veerkracht van het individu en de mate van sociale steun vanuit de omgeving. De verwerking van een trauma gaat vaak gepaard met angst, somberheid, en slaap- en concentratieproblemen. Meestal verdwijnen deze klachten geleidelijk. Na een tijd gaat ‘het leven verder’. Als de reactie heftiger is en/of langer duurt, kan sprake zijn van een psychische aandoening. Een trauma leidt echter niet bij iedereen tot psychische problemen.

Traumatische gebeurtenis

Psychische problemen na een trauma zijn heel divers. De reactie neemt soms de vorm aan van een depressie. Vooral nergens kunnen van genieten komt vaak voor. Andere veelvoorkomende reacties zijn angst, prikkelbaarheid en woede-uitbarstingen. In de meeste gevallen gaat het om een combinatie van verschillende problemen.

Als je kort na het trauma last hebt van ernstige stress en stress-gerelateerde symptomen zoals slaapproblemen, prikkelbaarheid, angst, vermijding en somberheid, is er mogelijk sprake van een acute stressstoornis. Hierbij duren de klachten drie dagen tot een maand, maar daarna verdwijnen ze. Houden ze langer dan een maand aan, is er mogelijk sprake van een posttraumatische-stressstoornis.

Herken je bovenstaande punten en wil je snel van je klachten af? Vind hier een psycholoog bij jou in de buurt, zonder wachttijd. Wil je eerst meer informatie? Lees dan verder.

Welke problemen zijn er?

De volgende psychische problemen worden omschreven die verband houden met een trauma of stressor (een stressvolle gebeurtenis).

Aanpassingsstoornis

Een aanpassingsstoornis is een reactie op een stressvolle gebeurtenis, zoals relatieproblemen of een nieuwe baan. De stemming is angstig en/of somber. Ook een verstoord rouwproces en een burn-out horen tot de aanpassingsstoornissen.

Acute stressstoornis

De aanwezigheid van psychische klachten in de eerste drie dagen na een ingrijpende gebeurtenis is normaal. Bij een acute stressstoornis ervaart iemand langer dan drie dagen herhaaldelijk angst en herbelevingen. Wanneer de symptomen langer dan één maand aanwezig zijn, wordt het PTSS genoemd.

Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

PTSS staat voor posttraumatische-stressstoornis, waarbij dezelfde symptomen optreden als bij de acute stressstoornis, maar deze zijn dan minstens een maand aanwezig. Het gaat om reacties op zeer ernstige gebeurtenissen. Meestal zijn er herbelevingen van de gebeurtenis. De herbeleving wordt uitgelokt door een zogenaamde ‘trigger’. Dit kan gaan om subtiele dingen, zoals een geur of de klank van iemands stem. Vaak worden situaties die iemand herinneren aan het trauma vermeden.

Depersonalisatie- / derealisatiestoornis

De depersonalisatie- /derealisatiestoornis is een stoornis in het bewustzijn waarbij iemand zichzelf of zijn omgeving als onwerkelijk en vreemd ervaart. Deze episoden komen vaak voor als gevolg van stress of een traumatische gebeurtenis.

Dissociatieve identiteitsstoornis (DIS)

Bij een dissociatieve identiteitsstoornis is sprake van twee of meer afzonderlijke persoonlijkheidstoestanden. Vroeger werd dit ook wel een meervoudige persoonlijkheidsstoornis genoemd.

Hoe vaak komen deze problemen voor?

Ongeveer 80% van de mensen maakt ooit in hun leven een traumatische gebeurtenis mee. Tien procent daarvan ontwikkelt PTSS. De helft van de mensen zoekt geen hulp.

Behandeling

De behandeling van een aanpassingsstoornis is afhankelijk van de aard van de problematiek. Rouwtherapie kan bijvoorbeeld helpen bij het verlies van een naaste. Bij een acute stressstoornis is het belangrijk om te voorkomen dat PTSS ontstaat. Ondersteunende gesprekken met een psycholoog kunnen helpen om de traumatische gebeurtenis beter te verwerken.

Bij een ernstige vorm een acute stressstoornis en bij PTSS zijn EMDR en cognitieve gedragstherapie bewezen effectief. EMDR is speciaal ontwikkeld voor de behandeling van trauma’s. Als PTSS onbehandeld blijft, kunnen de gevolgen zeer ernstig zijn. Bij DIS is een langdurige en intensieve vorm van psychotherapie nodig.

Psycholoog.nl