Eetstoornissen

Eetstoornissen

In het kort

  • Een eetstoornis is een psychische aandoening waarbij het eetgedrag gedurende langere tijd verstoord is
  • Het verstoorde eetgedrag geeft schadelijke gevolgen voor de lichamelijke gezondheid of het psychosociaal functioneren
  • Eetstoornissen komen het vaakst voor bij jongeren en jongvolwassenen
  • Anorexia nervosa en boulimia nervosa komen het meeste voor: In Nederland lijden bijna 30.000 mensen hier aan

Mijn klacht

Herken je bovenstaande punten niet? Kies hieronder je voornaamste klacht of lees verder over eetstoornissen.

Wat is een eetstoornis?

Bij een eetstoornis is het eetgedrag of gedrag dat daarmee samengaat gedurende langere tijd verstoord. Dit heeft schadelijke gevolgen voor de lichamelijke gezondheid of het leidt tot problemen met het psychosociaal functioneren.

In vergelijking met andere psychiatrische aandoeningen leidt anorexia nervosa samen met boulimia nervosa tot het grootste aantal sterfgevallen (door een slechte lichamelijke conditie of door zelfmoord).

Welke eetstoornissen zijn er?

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de volgende eetstoornissen:

  • Anorexia nervosa
    Anorexia nervosa is een eetstoornis waarbij er extreem weinig gegeten wordt, uit angst om aan te komen. Ondanks sterke vermagering, hebben mensen met anorexia een verstoord lichaamsbeeld. Ze zien niet dat ze zo mager zijn, en vinden zichzelf te dik.
  • Boulimia nervosa
    Boulimia nervosa is een eetstoornis waarbij er sprake is van eetbuien en compensatiegedrag. Tijdens een eetbui verliest men de zelfbeheersing en worden er in korte tijd grote hoeveelheden voedsel gegeten. Deze eetbuien worden gecompenseerd door de inname van laxeermiddelen, of door te braken, vasten of sporten.
  • De eetbuistoornis
    De eetbuistoornis is een psychische aandoening waarbij er minstens 3 maanden sprake is van eetbuien. Tijdens een eetbui verliest men de zelfbeheersing en worden er in korte tijd grote hoeveelheden voedsel gegeten. Dit wordt ook wel ‘binge eating disorder’ genoemd. Mensen met het ‘binge eating disorder’ hebben eetbuien, maar gebruiken niet de methodes die mensen met boulimia gebruiken om het voedsel weer kwijt te raken. Meestal is er sprake van overgewicht.
  • Pica
    Mensen met pica eten dingen die niet eetbaar zijn, zoals aarde of kiezelsteentjes.
  • De ruminatiestoornis
    De ruminatiestoornis is een zeldzame eetstoornis. Eten dat al was doorgeslikt wordt herhaaldelijk weer teruggehaald in de mond. Het voedsel wordt dan herkauwd, opnieuw doorgeslikt of uitgespuugd.
  • De voedselinnamestoornis
    Iemand met een voedselinnamestoornis vermijdt of weigert bepaald voedsel te eten. De stoornis leidt tot gewichtsverlies, een tekort aan voedingsstoffen en bij kinderen tot een groeiachterstand.

De criteria waaraan iemand moet voldoen om één van deze diagnoses te krijgen sluiten elkaar uit. Dat wil zeggen dat iemand niet tegelijkertijd anorexia en boulimia nervosa kan hebben. Alleen pica kan tegelijkertijd met een andere eetstoornis voorkomen.

Obesitas is geen eetstoornis

Obesitas, een ernstige vorm van overgewicht, is niet als psychische stoornis opgenomen in het officiële handboek van psychische stoornissen. Obesitas is het gevolg van het systematisch meer eten dan het lichaam qua energie verbruikt. De reden om het niet als een eetstoornis te beschouwen is dat er verschillende factoren aan ten grondslag kunnen liggen. Erfelijkheid kan een rol spelen, maar ook de eetgewoonten binnen het gezin en andere omgevingsfactoren. Als ouders een kind teveel vet voedsel geven, kan het kind het niet helpen dat het obesitas krijgt.

Psychische problemen kunnen wel leiden tot obesitas, waaronder de eetbuistoornis. Andersom kan obesitas ook leiden tot psychische problemen, zoals een depressie of een sociale fobie. Maar ook het gebruik van medicijnen voor psychische problemen kan een aanzienlijke gewichtstoename tot gevolg hebben.

Orthorexia: een nieuwe eetstoornis?

Orthorexia is een eetstoornis die nog niet officieel is erkend. Het houdt in dat mensen een obsessie hebben voor ‘gezond’ eten. Zo zijn er altijd wel hypes die voorschrijven dat bepaald voedsel niet gegeten mag worden, bijvoorbeeld producten die koolhydraten bevatten. Dit gaat vaak samen met buitensporig veel sporten. De jeugdzorg en gespecialiseerde centra voor eetstoornissen zijn er alert op. Ook dit gedrag kan namelijk leiden tot schadelijke gevolgen voor de lichamelijke gezondheid of problemen met het psychosociaal functioneren. Soms is het onderscheid met anorexia nervosa moeilijk te maken. Ook mensen met anorexia vermijden bepaalde soorten voedsel en sporten soms buitengewoon veel om nog meer af te vallen.

Lees meer in ons blog over obsessie met gezond eten en orthorexia.

Behandeling eetstoornissen

Bij een eetstoornis is altijd een psychologische behandeling nodig.Soms is een opname in een kliniek voor eetstoornissen nodig om van de eetstoornis te kunnen herstellen. Dit is een intensieve therapie waarbij aandacht wordt besteed aan het normaliseren van het eetpatroon, het negatieve zelfbeeld, het stoppen van eetbuien en compenseergedrag zoals braken en laxeren, een gezond beweegpatroon, openheid over het eetgedrag, en het verbeteren van het sociale netwerk en steun.

Binnenkort vind je hier meer over de behandeling van eetstoornissen.

Tips voor naasten

Kijk hier voor tips wanneer je naaste last heeft van een eetstoornis of lees meer in ons blog over gezond eten.

Psycholoog.nl