Gegeneraliseerde angststoornis

Gegeneraliseerde angststoornis

In het kort

  • Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis zijn bijna constant angstig en bezorgd over verschillende dingen in hun leven, zoals hun opleiding of werk
  • De angst gaat samen met rusteloosheid en een gespannen gevoel en leidt tot duidelijke beperkingen in het psychosociaal functioneren
  • Een gegeneraliseerde angststoornis wordt ook wel ‘piekerstoornis’ genoemd
  • Tweederde van de mensen met een gegeneraliseerde angststoornis is vrouw

Mijn klacht

Herken je de bovenstaande punten niet helemaal? Kies hier je voornaamste klacht of lees verder over gegeneraliseerde angst:

Wat is gegeneraliseerde angst?

Iemand met een gegeneraliseerde angststoornis is overmatig en langdurig angstig en bezorgd over meerdere dingen in zijn leven. Er is bijna constant sprake van een angstig voorgevoel. Dit betreft niet één, maar meerdere levensgebieden, bijvoorbeeld het werk, de financiën of de zorg voor de kinderen. De persoon heeft deze bezorgdheid niet meer in de hand. Hij kan de angstige gedachten niet van zich afzetten.

De gegeneraliseerde angststoornis wordt ook wel de ‘piekerstoornis’ genoemd. Mensen piekeren constant over wat er allemaal mis kan gaan. Door deze angstige gedachten is het moeilijk om het hoofd ergens bij te houden, waardoor concentratieproblemen ontstaan. Door het piekeren liggen mensen vaak nachtenlang wakker of slapen ze heel onrustig.

Om te kunnen spreken van een stoornis moet de angst of de bezorgdheid overdreven zijn in verhouding tot de kans dat het echt gebeurt. Een voorbeeld hiervan is een moeder die constant bang is dat haar kind ziek wordt. De meeste moeders zijn wel eens bezorgd om de gezondheid van hun kind, maar niet bij elke hoest. Ook over hele kleine dingen kunnen zij zich buitensporig veel zorgen maken: ‘Stel dat ik de bus mis…’

Angsten en zorgen die iedereen wel eens heeft gaan minder vaak gepaard met lichamelijke klachten. Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis hebben vaak een rusteloos, gespannen of opgejaagd gevoel. Spierspanningen kunnen samengaan met trillen, een rillerig gevoel, pijn of gevoelige spieren. Andere lichamelijke verschijnselen zijn: zweten, misselijkheid of diarree. Hartkloppingen, kortademigheid en duizeligheid komen voor, maar kunnen ook symptomen zijn van paniekaanvallen. Veel mensen voelen zich moe of prikkelbaar. Ze hebben moeite met hun concentratie en geheugen.

De angsten en de zorgen zijn gedurende langere tijd, minstens 6 maanden, aanwezig. Mensen ervaren deze klachten vaak al hun leven lang en zeggen: ‘ik ben altijd al angstig en zenuwachtig geweest’.

De persoon lijdt ook onder de angst, bezorgdheid of de lichamelijke klachten die ermee samengaan. En de stoornis zorgt voor beperkingen in het dagelijks leven. Het leidt tot veel ziekteverzuim en minder goed functioneren. Voor ouders kan het moeilijk zijn om hun kinderen aan te moedigen om dingen te ondernemen.

Symptomen gegeneraliseerde angst

Bij een gegeneraliseerde angststoornis heeft iemand gedurende minstens zes maanden last van een buitensporige angst en bezorgdheid (bange voorgevoelens). Deze angst en bezorgdheid zijn vaker wél dan niet aanwezig. Ze betreffen meerdere gebeurtenissen of activiteiten, zoals prestaties op school of werk. De persoon vindt het moeilijk om de bezorgdheid in de hand te houden.
Daarbij treden drie (of meer) van de volgende symptomen op:

  • Rusteloosheid, een ‘opgedraaid’ of gespannen gevoel
  • Snel vermoeid raken
  • Moeite met de concentratie of het geheugen
  • Prikkelbaarheid
  • Spierspanning
  • Slaapproblemen

Bij kinderen is naast een buitensporige angst en bezorgdheid die lang aanhoudt, slechts één symptoom nodig om de diagnose te stellen.

Hoe vaak komt gegeneraliseerde angst voor?

De schattingen van het aantal mensen dat aan een algemene angststoornis lijdt lopen uiteen van 0,4 tot 3,6%. Van de mensen met een algemene angststoornis is tweederde vrouw. Ook komt het vaker voor onder Europeanen en onder mensen uit hoogontwikkelde landen.

Gemiddeld genomen begint de ziekte rond het dertigste levensjaar, maar er zijn grote verschillen. Hoe jonger het begint, hoe meer kans dat mensen er ernstige beperkingen van ondervinden in hun dagelijks leven.

Bij ouderen komt het minder vaak voor. Als dat wel het geval is, maken ze zich vaak buitensporig veel zorgen over hun gezondheid en veiligheid.

Behandeling gegeneraliseerde angst

Bij gegeneraliseerde angst kan medicatie voorgeschreven worden. Vaak gaat het om benzodiazepines, zoals oxazepam (Seresta) of diazepam (Valium). Deze middelen zijn echter verslavend en hebben veel bijwerkingen, waaronder sufheid en een verminderd reactie- en concentratievermogen. Daarom wordt het gebruik ervan afgeraden.

Het advies is om altijd te beginnen met een psychologische behandeling. Als deze niet effectief genoeg is, kan medicatie worden overwogen. Als er tegelijkertijd sprake is van een ernstige depressie, kunnen antidepressiva voorgeschreven worden. Maar ook dan is het aan te bevelen om medicatie te combineren met een psychologische behandeling.

Binnenkort vind je hier meer over de behandeling van angststoornissen. Vind hier een psycholoog die gespecialiseerd is in angstgerelateerde klachten.

Tips voor naasten

Kijk hier voor tips wanneer je naaste last heeft van een gegeneraliseerde angststoornis.

Psycholoog.nl