Stress

Stress

In het kort

  • Stress is een evolutionaire lichamelijke reactie op geestelijke inspanning, druk, of het meemaken van een traumatische gebeurtenis
  • Stress brengt ons lichaam in een staat van paraatheid, zodat je kunt 'vechten of vluchten'
  • Een lichte mate van stress gedurende een korte periode kan nuttig zijn, bijv. tijdens een examen
  • Langdurige stress heeft echter een negatieve invloed en geeft o.a. concentratieproblemen, prikkelbaarheid, slaapproblemen en lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, maagpijn en spierpijn,
  • Stress kan een symptoom zijn van meerdere psychische klachten. Hieronder lees je welke

Mijn klacht

overspannenheid burn-out stress

Heb je niet bovenstaande maar wel andere klachten? Misschien herken je je in het volgende, of lees verder over stress:

Wat is stress?

Stress is een evolutionaire lichamelijke reactie op ‘dreigend gevaar’, zodat je lichaam klaar is om te ‘vechten of vluchten’. Stress bereidt ons voor op dreigende situaties of gevaren, door ons lichaam sneller en efficiënter te laten reageren. Er wordt namelijk direct een stresshormoon aangemaakt, adrenaline. Hierdoor gaat je hart sneller pompen, je spieren spannen zich aan, en je focus wordt beter. Een lichte mate van stress gedurende een korte periode kan daarom nuttig zijn. Bijvoorbeeld als je ergens voor moet presteren, zoals voor een rij-examen of een presentatie voor een grote groep. Na zo’n korte stressvolle gebeurtenis moet je lichaam weer herstellen en is rust belangrijk.

Naast adrenaline wordt daarom een ander stresshormoon aangemaakt, namelijk cortisol. Cortisol zorgt ervoor dat er in je lichaam weer voldoende energie terugkomt, zodat je ook op de volgende vecht of vlucht situatie kan reageren. De afgifte van het stresshormoon cortisol gaat dan ook trager en volgt een biologisch dagritme, waarbij s’ochtends het meeste wordt geproduceerd. Je wordt wakker, krijgt honger, en je kunt aan de dag beginnen.

Teveel en langdurige stress zorgt voor uitputting van je lichaam. Het is gerelateerd aan vermoeidheid, een verzwakt immuunsysteem, depressie, gewichtstoename, slaapproblemen, concentratieproblemen, verminderde libido en te hoge bloeddruk. Je raakt overspannen: je bent minder veerkrachtig door te lang aanhoudende druk. Het kan je blokkeren en het gaat je dagelijks leven in de weg staan.

ziekteverzuim burn-out

De grootste bron van stress is vaak werk. Als je langer dan zes maanden last van hebt overspannenheid wegens werk en je doet er niets aan, kun je een burn-out of depressie krijgen. Het herstel hiervan kan lang duren. Het is dus belangrijk te herkennen wanneer je last hebt van stress en overspannenheid, zodat je dit kunt voorkomen en verminderen. Wil je weten of de stress bij jou teveel is? Doe hier de burn-out test of depressie test.

Symptomen stress

Stress kan een grote invloed op je leven hebben. Soms zonder dat je het zelf weet. Heb je last van één of meer van onderstaande symptomen? Dan is het goed bij jezelf na te gaan of deze voortkomen uit stress, zodat je je hierop kunt gaan richten.

  • Voortdurende vermoeidheid
  • Vage lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, maagpijn en spierpijn
  • Minder plezier hebben in het leven
  • Minder zelfvertrouwen
  • Sociale isolatie
  • Meer fouten maken en minder presteren
  • Concentratieproblemen
  • Geheugenproblemen
  • Piekeren
  • Besluiteloosheid
  • Verminderde weerstand
  • Slaapproblemen
  • Verminderde of juist verhoogde eetlust
  • Hartkloppingen
  • Verslaving, zoals roken, alcohol of drugs
  • Aanhoudend gevoel van gespannenheid of nervositeit
  • Prikkelbaar zijn
  • Veel huilen en somber zijn

slapeloosheid

Oorzaken stress

Stress kan verschillende oorzaken hebben. In de DSM-5 worden een aantal psychische problemen benoemd, die een reactie zijn op een stressvolle gebeurtenis. Een stressvolle gebeurtenis kan bijvoorbeeld zijn: meemaken van een trauma, een echtscheiding of financiële problemen. De meestvoorkomende oorzaak van stress is wegens werk. Bij werkgerelateerde stress ervaar je teveel druk van je werk. Mogelijk is hierdoor ook de balans tussen werk en privé verminderd. Zowel je werk als thuis vragen teveel energie van je, waardoor je energie op raakt. Je kunt op beide gebieden niet voldoen aan (je eigen) verwachtingen, raakt hierdoor ontevreden en mogelijk ook overspannen. Wanneer dit te lang aanhoudt kan dit leiden tot een burn-out.

Stress kan echter ook een andere oorzaak hebben, bijvoorbeeld wegens een lichamelijke reactie op angst, paniek, of als gevolg van een trauma. Er kan na een trauma sprake zijn van een acute stressstoornis of een posttraumatische-stressstoornis (PTSS). Bij PTSS zijn stressgerelateerde symptomen (zoals herbelevingen en angst) minstens 1 maand aanwezig.

Behandeling van stress en overspannenheid

Als eerste is het belangrijk te onderzoeken waar je stress vandaan komt. Stress wegens angst, paniek of een trauma vergt een hele andere behandeling dan stress wegens werk. HIer kan bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie of EMDR effectief zijn.

Is de balans tussen stress en positieve energie ver te zoeken wegens werk? Dan is het goed om te kijken of je werk nog bij je past, of hoe je de werkdruk kunt verlagen. Je kunt de bedrijfspsycholoog om hulp vragen als je vermoedt dat je klachten hebt door werkstress. Zo ja, dan kijken jullie kijken samen waar de stress ontstaat en wat jullie hieraan kunnen doen, en hoe je dit in de toekomst kunt voorkomen.

De bedrijfspsycholoog helpt je inzicht te krijgen in jouw persoonlijke eigenschappen en hoe deze jouw stressniveau beïnvloeden. Je kunt bijvoorbeeld leren je grenzen aan te geven zodat je kunt voorkomen dat de werkdruk te hoog wordt.

Psycholoog.nl