Depressie

Depressie

In het kort

  • Een depressie is een sombere stemming die langer dan 2 weken aanhoudt
  • De sombere stemming is dagelijks aanwezig, waardoor er nog weinig plezier en energie ervaren wordt
  • Gevoelens van lusteloosheid, verdriet en hopeloosheid belemmeren het functioneren
  • Een depressie uit zich vaak ook in lichamelijke klachten zoals maag- of darmproblemen, pijn in je rug, gewrichten of spieren, pijn op je borst, hartkloppingen, benauwdheid, duizeligheid, hoofdpijn of vermoeidheid
  • Bij kinderen en jongeren kan de stemming prikkelbaar zijn, in plaats van verdrietig
  • 1 op de 20 mensen heeft last van een depressie
  • Depressies komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen

Mijn klacht

Ik ben Depressief

Heb je niet bovenstaande maar wel andere klachten? Misschien herken je je in het volgende:

Wat is een depressie?

Een depressie is een sombere stemming die langer dan 2 weken aanhoudt. Mensen voelen zich dan somber, neerslachtig en lusteloos. Tijdens een depressie kunnen mensen niet meer genieten van dingen waar ze vroeger veel plezier aan beleefden, ze voelen zich ‘in de put’, en hebben nergens zin in.

De dagelijkse bezigheden kost hen veel moeite, ze hebben bijvoorbeeld geen zin om ’s ochtends op te staan, naar het werk te gaan of boodschappen te doen. Sommige mensen ervaren wanhoop en verdriet, terwijl anderen zeggen helemaal niets meer te voelen. De gevoelens van leegte gaan ook samen met minderwaardigheidsgevoelens of schuldgevoelens.

Vaak is er ook sprake van problemen met eten en slapen. Door vermoeidheid is het lastig te concentreren of beslissingen te nemen. Omdat veel mensen met een depressie weinig ondernemen en uitnodigingen voor sociale activiteiten vaak afslaan, kunnen zij in een sociaal isolement terecht komen en zich erg eenzaam voelen.

Ook uit een depressie zich vaak in lichamelijke klachten zoals maag- of darmproblemen, pijn in de rug, gewrichten of spieren, pijn op de borst, hartkloppingen, benauwdheid, duizeligheid, of hoofdpijn. Al deze psychische en lichamelijke klachten kunnen gevoelens van uitzichtloosheid geven. Soms zijn er dan terugkerende gedachten aan de dood of aan zelfdoding.

depressie somber verdriet

Depressieve gevoelens komen ook voor nadat je een dierbare bent verloren. Tijdens de rouw is een sombere stemming heel normaal. In dat geval heb je waarschijnlijk geen depressie. Toch kan het fijn zijn met iemand te praten, zodat je gevoelens van verdriet een plekje kunt geven.

Depressieve klachten komen ook voor bij lichamelijke aandoeningen. Een veel voorkomende lichamelijke oorzaak van depressieve klachten is een te traag werkende schildklier. Dan voelt iemand zich ook vaak moe en uitgeblust. Een ander voorbeeld is een tekort aan bepaalde vitamines. Een arts kan uitsluiten dat de depressieve klachten een lichamelijke oorzaak hebben.

Heb je last van een depressie en wil je hulp? Vind hier een psycholoog bij jou in de buurt, zonder wachttijd. Wil je eerst meer informatie? Lees dan verder.

Symptomen depressie

Er wordt gesproken van een depressie wanneer:

Er minstens twee weken, bijna elke dag sprake is van vijf of meer van de volgende symptomen:

        • Sombere stemming (bij kinderen en jongeren kan dit een prikkelbare stemming zijn)
        • Weinig interesse en plezier in de dagelijkse activiteiten
        • Veranderde eetlust, gewichtstoename, of een gewichtsverlies zonder dieet
        • Slapeloosheid of juist veel slapen
        • Rusteloos, prikkelbaar of geremd. Dit is ook door anderen waarneembaar
        • Vermoeidheid of verlies van energie
        • Gevoelens van waardeloosheid of schuldgevoelens
        • Concentratieproblemen of besluiteloosheid
        • Terugkerende gedachten aan de dood

Daarnaast geldt het volgende:

  • Deze psychische en lichamelijke klachten belemmeren het dagelijks functioneren ernstig, zowel in het werk als op sociaal gebied
  • De klachten zijn niet veroorzaakt door andere lichamelijke aandoeningen, middelengebruik of door een stoornis in het schizofreniespectrum.
  • De klachten horen niet meer bij normale gevoelens van verlies, zoals bij rouw, een financiële ondergang, of een natuurramp.
  • Er is nooit sprake geweest van een overdreven gelukkig of euforisch gevoel.

De diagnose depressie wordt dus alleen gesteld als de klachten minstens twee weken aanwezig zijn, gedurende het grootste deel van de dag en bijna elke dag. Bij het stellen van de diagnose wordt ook aangegeven hoe ernstig de depressie is. En verder worden specifieke kenmerken genoteerd, zoals angstklachten, of de depressie seizoensgebonden is, zoals bij een winterdepressie, of is begonnen tijdens de zwangerschap of na de bevalling (postnatale depressie).

De diagnose depressie wordt ook pas gesteld als iemand lijdt onder de klachten en ze het functioneren in het dagelijks leveren belemmeren. Als iemand weinig slaapt, maar dit niet als een probleem ervaart, en het ook geen negatief effect heeft op zijn functioneren, wordt dit niet gezien als een uiting van een depressie.

Een enkele keer treden bij een depressie psychotische kenmerken op. Een voorbeeld van een waan die vaak voorkomt bij een psychotische depressie is de armoedewaan. Een waan is een overtuiging die niet op de werkelijkheid berust en niet te corrigeren is. Iemand met een armoedewaan kan denken dat hij zoveel schulden heeft dat hij dakloos zal worden, terwijl er eigenlijk geen financiële problemen zijn.

Hersenen en depressie

Wat gebeurt er in je hoofd als je depressief bent? In onderstaande video legt NOSop3 dit uit.

Hoe vaak komt een depressie voor?

Depressies behoren tot de meest voorkomende psychische problemen. Momenteel heeft 1 op de 20 mensen last van een depressie, zo’n 800.000 mensen in Nederland. Ongeveer 15% van de mensen van 18 jaar en ouder krijgt in het leven te maken met een depressie. Onder jongvolwassenen tussen de 18 en 29 jaar is dit aantal het hoogst. Met het ouder worden neemt de kans op een depressie af. Vrouwen rapporteren twee keer vaker een depressie dan mannen. Dit heeft er ook mee te maken dat vrouwen eerder geneigd zijn om hulp te zoeken bij psychische problemen. Depressies worden bij mannen minder vaak herkend.

Oorzaken depressie

Een depressie kan op elke leeftijd ontstaan, maar de kans neemt in de puberteit aanzienlijk toe. Het is soms moeilijk te zeggen wat de oorzaak is van een depressie. Er zijn vaak meerdere factoren die hierbij een rol spelen:

  • Genen. Voor een deel is een depressie erfelijk bepaald (40%). Het risico op een depressie is groter wanneer één van je ouders of familieleden deze klachten heeft (gehad).
  • Temperament. Iemand die emotioneel minder stabiel is en negatiever van zichzelf, heeft meer kans op een depressie.
  • Sekse. Vrouwen rapporteren ongeveer twee keer zo vaak een depressie als mannen.
  • Ingrijpende ervaringen. Denk bijvoorbeeld aan het overlijden van één van de ouders op jonge leeftijd.
  • Stressvolle omstandigheden. Het verlies van werk of financiële problemen kunnen een depressie veroorzaken.
  • Ontbreken van sociale steun. De kans op een depressie is groter als er weinig sociale steun is.

Behandeling depressie

In sommige gevallen gaat een sombere periode vanzelf weer over. Als een psycholoog vaststelt dat je een depressie hebt, zal hij of zij in veel gevallen een antidepressivum voorschrijven of een behandeling voorstellen. Als je een antidepressivum krijgt voorgeschreven in Nederland kun je er van uitgaan dat dit een bewezen effectief middel is. De verschillen in uitwerking tussen de middelen zijn doorgaans klein. Ook een combinatie van een antidepressivum met een behandeling is mogelijk. Waar de psycholoog voor kiest is mede afhankelijk van je eigen voorkeur als cliënt.

Er zijn veel verschillende behandelvormen van psychotherapie. In het geval van een depressie zal een psycholoog vaak kiezen voor cognitieve gedragstherapie. Dit is een bewezen effectieve methode tegen depressie. Cognitieve gedragstherapie gaat aan de ene kant over de invloed van denken op je gevoelsleven en je doen (het ‘cognitieve’ deel). Bijvoorbeeld: je bekijkt een vriendschap vanuit een negatief standpunt. Daardoor voel je je misschien anders en neem je misschien andere beslissingen, dan wanneer je de vriendschap vanuit een positief standpunt bekijkt.

Daarnaast gaat cognitieve gedragstherapie over gedrag. Gedrag (bijvoorbeeld ontwijking van sociale situaties) heeft invloed op je gevoel en dus ook op je depressieve stemming. Samen met een psycholoog kijk je of het zinvol is om bepaald gedrag te veranderen. En zo ja: hoe doe je dat?

Tips bij een depressie

  • Neem niet teveel hooi op je vork. Richt je op eenvoudige praktische zaken.
  • Drink niet teveel alcohol.
  • Schrijf op welke vrienden, familieleden of instanties je zouden kunnen helpen met praktische zaken.
  • Uit onderzoek blijkt dat bewegen (sporten) helpt tegen een depressie. Onderzoek wat je zou kunnen doen. Denk aan:
    •  Wandelen
    • Hardlopen
    • Fietsen
    • Fitnessen
    • Een teamsport

Tips voor naasten met een depressie

Aan de buitenkant zie je vaak niet dat iemand zich depressief voelt. Voor de omgeving is het soms moeilijk te herkennen. Ondanks dat ze problemen hebben met functioneren, is het praten over deze klachten soms lastig. Wanneer je vermoedt dat je naaste last heeft van depressieve klachten, is het raadzaam dit bespreekbaar te maken. Het kan diegene al enorm opluchten door je gezien en gehoord te worden. Het is belangrijk samen hulp te zoeken wanneer je naaste kampt met depressieve klachten. Kijk hier voor meer tips.

Psycholoog.nl